Research article    |    Open Access
Culture Academy 2026, Vol. 6(1) 34-50

Türkiye Rap Müziğinde “Örtük Çağrışım” ve Metinlerarası İlişkiler: Gazapizm Örneği

Ezgi Metin Basat

pp. 34 - 50

Publish Date: June 30, 2026  |   Single/Total View: 0/0   |   Single/Total Download: 0/0


Abstract

Bu çalışma, müzik ile metinlerarasılık arasındaki ilişkiyi rap müzik türü üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın örneklemini Türkiye’de rap müzik alanında dikkat çekici bir üretim ortaya koyan ve sahne adı Gazapizm olan Anıl Acar’ın farklı albümlerinden seçilen şarkılar oluşturmaktadır. Araştırmada örnek olarak Gazapizm şarkılarının seçilmesi sanatçının şiirsel dil, metafor ve metinlerarası göndermeler içeren bir yapı üzerine eserlerini oluşturmasıdır. Şarkılarında sıklıkla edebiyat, sinema ve toplumsal olaylara yapılan referanslar görülür. Bu yönüyle şarkılarının sözleri yalnızca ritmik bir anlatı değil, aynı zamanda kültürel bir söylem alanı oluşturur. Buradan hareketle araştırmada müziğin içsel analizinden ziyade şarkı sözleri, birer metin olarak ele alınarak, bu metinlerde yer alan gönderme, çağrışım ve kültürel referansların dinleyiciye nasıl aktarıldığı incelenmektedir. Böylece rap müzikte anlam üretiminin yalnızca ritim ve söz düzleminde değil, aynı zamanda kültürel ve metinlerarası ilişkiler ağı içinde gerçekleştiğini söylemek mümkündür. Ayrıca Gazapizm’in şarkı sözlerinde farklı türlerden metinlere yapılan göndermeler, sanatçı ile dinleyici arasında ortak bir kültürel bellek oluşturur. Özellikle şiir, roman, film ve tiyatro türlerine yapılan kısa fakat anlamlı referanslar, çoğu zaman açık bir alıntıdan ziyade anıştırma (allusion) biçiminde ortaya çıkar. Metinlerarasılık kuramı çerçevesinde değerlendirildiğinde bu tür göndermeler, metnin yüzeyinde yer alan kısa ifadeler aracılığıyla farklı metinleri çağrıştırarak çok katmanlı bir anlam oluşturur. Böylece dinleyici, şarkı sözleri aracılığıyla yalnızca anlatılan hikâyeyi değil, aynı zamanda o hikâyeye eşlik eden geniş bir kültürel referans ağını da algılama imkânı bulur. Bununla birlikte Türkiye’nin toplumsal ve kültürel gündemine yapılan kısa atıfların dinleyici tarafından anlamlandırılabilmesi, büyük ölçüde ortak bir deneyim ve bellek paylaşımına bağlıdır. Bu bağlamda Gazapizm’in şarkılarını metinlerarasılık kuramı ve özellikle örtük çağrışım tekniği çerçevesinde incelemek, rap müzikte sanatçı ile dinleyici arasında kurulan katmanlı kültürel bellek ve anlam paylaşımını ortaya koymak açısından dikkat çekicidir.

Keywords: örtük çağrışım, metinlerarasılık, Gazapizm, rap müzik, kültürel bellek


How to Cite this Article?

APA 7th edition
Basat, E.M. (2026). Türkiye Rap Müziğinde “Örtük Çağrışım” ve Metinlerarası İlişkiler: Gazapizm Örneği. Culture Academy, 6(1), 34-50.

Harvard
Basat, E. (2026). Türkiye Rap Müziğinde “Örtük Çağrışım” ve Metinlerarası İlişkiler: Gazapizm Örneği. Culture Academy, 6(1), pp. 34-50.

Chicago 16th edition
Basat, Ezgi Metin (2026). "Türkiye Rap Müziğinde “Örtük Çağrışım” ve Metinlerarası İlişkiler: Gazapizm Örneği". Culture Academy 6 (1):34-50.

References

    Kaynaklar

    Aktulum, K. (2007). Metinlerarası İlişkiler. Öteki Yayınevi.

    Aktulum, K. (2017). Müzik ve Metinlerarasılık. Çizgi Yayınevi.

    Bakhtin, M. (2008). The Dialogic Imagination: Four Essays. University of Texas Press.

    Bahtin, M. (2002). Karnavaldan Romana (C. Soydemir, Çev.). Ayrıntı Yayınları.

    Barthes, R. (1977). Image, Music, Text. Fontana Press.

    Diallo, D. (2015). Intertextuality in Rap Lyrics. Revue Française D’études Américaines, 142(1), 40–53.

    Kristeva, J. (2024). Desire in Language: A Semiotic Approach to Literature and Art. Columbia University Press.

    Picone, M. D. (2024). Lyrical Code Switching, Multimodal Intertextuality, And Identity in Popular Music. Languages, 9(11), 349. https://doi.org/10.3390/languages9110349

    Williams, J. A. (2014). Theoretical Approaches to Quotation in Hip-Hop Recordings. Contemporary Music Review, 33(2), 188–209. https://doi.org/10.1080/07494467.2014.959276

    Şarkı Kaynakçası

    Gazapizm. (2014a). Kayıp Kelimeler [Video]. YouTube. https://youtu.be/15mUE4VC_5U

    Gazapizm. (2014b). Zabıt 2: Boşluk [Video]. YouTube. https://youtu.be/SCgLSTt8tDA

    Gazapizm. (2016). Gece Sabahın [Video]. YouTube. https://youtu.be/KDdx1Ln8SlI

    Gazapizm. (2020a). Dayan [Video]. YouTube. https://youtu.be/UxA6eTXJM7c

    Gazapizm. (2020b). Perişan [Video]. YouTube. https://youtu.be/LaB8eI2cXmc

    Gazapizm. (2020c). Unutulacak Dünler [Video]. YouTube. https://youtu.be/oDEQ9Y6X0i0

    Gazapizm. (2022). İzaf [Video]. YouTube. https://youtu.be/HNI1ReewSu8

    Gazapizm. (2024a). Benden Şarkın Var [Video]. YouTube. https://youtu.be/Y_4X5Nxv8kU

    Gazapizm. (2024b). Müşkül [Video]. YouTube. https://youtu.be/oHeuVrCFP6s

    Gazapizm. (2013). Argo [Video]. YouTube. https://youtu.be/erfgcoS_Rbc

    Gazapizm. (2012). Korkma [Video]. YouTube. https://youtu.be/Qd4RShjo6Qo

    Gazapizm. (2024). Zabıt 3: Enkarne [Video]. YouTube. https://youtu.be/lWaAP2amQB8